Başka bir ülkenin uyruğuna geçmek için kendi isteğiyle Türk vatandaşlığından çıkanlara, talepleri üzerine verilen ‘Mavi Kart’, Türk vatandaşlarına tanınan anayasal haklardan bazılarını muhafaza ediyor. Rengi daha önce ‘pembe’ olan daha sonra maviye dönen bu kart, oy hakkı ve memuriyet dışında Türk vatandaşlarının sahip olduğu bir dizi hakların kullanılmasını sağlıyor.
TÜRKİYE Cumhuriyeti Kanunları çifte vatandaşlığa imkan tanımasına rağmen, özellikle Avrupa’da bazı ülkelerin kanunlarının Türkler açısından çifte vatandaşlığa imkan tanımaması nedeniyle bu ülkelerdeki yaşayan Türkler, hukuken çifte vatandaş olamıyor. Yurtdışında yaşayan Türklerin bulundukları ülkelerin vatandaşlıklarını kazanmasını destekleyen Türkiye, bu amaçla ‘Mavi Kart’ (eski adı ve rengiyle ‘Pembe Kart’) uygulamasını başlattı.İLK DÜZENLEME 1995′TE Çifte vatandaşlığı kabul etmeyen ülkelerde yaşayan Türklerin, Türkiye’de yabancı muamelesine tabi tutulma endişesi, vatandaşların yabancı ülke vatandaşlığına geçmekten vazgeçip yurtdışındaki haklarından feragat etmelerine neden olunca, ilk olarak Türk vatandaşlığını kaybetmenin sonuçlarını düzenleyen 403 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 29. maddesi, 7 Haziran 1995 tarih ve 4112 Sayılı Kanun ile değiştirildi.Böylece, doğumla Türk vatandaşlığını kazanmış olup da sonradan Bakanlar Kurulu’ndan çıkma izni almak suretiyle yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanan kişiler ve bunların kanuni mirasçıları, diğer yabancılardan ayırt edilmiş ve Türkiye Cumhuriyeti’nin milli güvenliğine ve kamu düzenine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydı ile bu kişilerin Türkiye’deki bazı haklarının devamına imkan tanındı.

İŞTE EMSAL KARAR!!!
Türk vatandaşlığından izinli olarak çıkıp başka bir ülke vatandaşlığına geçenlere Türkiye’deki haklarını kullanmaları için “mavi kart” verilir. SGK bunlara yurtdışı borçlanması ile emeklilik hakkı tanımaz. Ancak dava açarsanız borçlanıp emekli olabilirsiniz. Avusturya vatandaşıyım. “Mavi kart”ım var. 12.03.1951 doğumluyum. Sigorta başlangıcım 1971’in ocak ayı. Yurtdışına gitmeden önce, Türkiye’de Emekli Sandığı’na bağlı memur olarak 7 yıl 5 ay 15 günlük çalışma sürem vardı. Türkiye’ye döndükten sonra 3.5 yıl, yani 1260 gün (sizin tavsiyeniz üzerine) sigortalı olarak çalıştım. Daha önceki Emekli Sandığı’na bağlı çalıştığım süreleri 3600 güne tamamladım ve Antalya Bölge SGK’ya, 29.11.2010 tarihinde emeklilik başvurusunda bulundum. Antalya SGK’nın bana verdiği cevap yazısında emeklilik talebimin reddedildiği belirtilip aynen şöyle denilmektedir: ‘’İlgili tahsis talebinize istinaden dosyanızın tetkikinde; İçişleri Bakanlığı’nın 2004/08 sayılı kararı gereği 27.12.2004 tarihinde Türk vatandaşlığından çıktığınız tespit edildiği için aylık bağlama talebiniz reddedilmiştir. Bilgi edinilmesini rica ederim.’’ “Türkiye’ye döndüğümde mavi kartlı biri olarak (Avusturya vatandaşı olarak) emekli olabilir miyim?” diye size sorduğumda, ‘’…Yabancı ülke vatandaşı olmanız SSK’dan emekli olmanıza engel değildir ve bahsettiğiniz şekilde SSK’lı bir işe girip en az 1080 gün (3 tam yıl) çalıştıktan sonra SSK’ya isteğe bağlı olarak ödemeye başlayabilirsiniz’’ demiştiniz. Ben isteğe bağlı ödeme yerine eski çalıştığım süreyi ihya ettim. Size sormak istediğim konular: a) Yabancı uyruklu (mavi kart sahibi) ve yaş, sigortalılık süresi dolmuş, 3600 günü tamamlamış birisi olarak bugün emekli olabilir miyim? Yasalar bu duruma olanak vermekte midir, vermiyorsa hangi yasa veya genelge uyarıncadır? b) İş mahkemesine başvurmalı mıyım? Vedat Savaş En baştan hemen belirteyim; anlattığınız duruma göre Antalya SGK İl Müdürlüğü hatalı işlem yapmış. SSK ve Bağ-Kur’dan emeklilikte Türk vatandaşlığı şartı yoktur. Sadece Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu gereğince yabancıların emekli olmak hakkı yoktu, şimdi 5510 Sayılı Kanun’la o da değişti. Bu sebeple, Antalya SGK İl Müdürlüğü’nün ret kararını iş mahkemesinde dava ederseniz kazanır, başvuru tarihinden itibaren emekli edilir ve birikmişlerinizi de alırsınız. İsterseniz açacağınız davanız konusunda da size yardımcı olurum. Zira sizin emekliliğinize engel ne yasa var ne de genelge. YARGITAY’IN VERDİĞİ KARARLAR DA VAR Yargıtay 10’uncu Hukuk Dairesi’nin bu konuda çok sayıda kararı var ama ders gibi olanı 2008/18641 Esas ve 2009/13146 Sayılı 14.07.2009 günlü kararıdır. Kararın 4’üncü sayfasındaki hükümde şöyle deniliyor: “…Davacının, Türk vatandaşlığını haiz olmadığı 26.08.1999 tarihinden sonraki dönemleri borçlanamayacağına ilişkin mahkemenin kabulü yerinde ise de; Türk vatandaşlığından izinle çıkan ve borçlanma talep tarihinde Türk vatandaşlığını haiz olmayan davacının, Türk vatandaşlığından izinle çıkmadan önce yurtdışında gerçekleşen çalışma sürelerine ilişkin borçlanma hakkının, Türk Vatandaşlık Kanunu ile kazanılmış hak sayılarak korunduğu gözetilerek, anılan süreye ilişkin borçlanma isteğinin kabulüne karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.” SGK’nın cevabı tam olarak doğru değil Sosyal Güvenlik Kurumu, mavi kartlıla yurtdışında çalıştıkları süreleri borçlanmak istediklerinde kabul etmiyor. 3201 Sayılı Kanun’u dayanak gösterip “Sadece Türk vatandaşı olarak geçmiş çalışma sürelerini, Türk vatandaşı iken başvurursanız kabul ederim” diyor. Ancak bu cevap yarım yanlıştır. Evet, yurtdışında Türk vatandaşı olarak geçmiş süreleri borçlandırması yasal ama borçlanma başvurusu yapıldığında Türk vatandaşı olmanız gerekmez, mavi kartlı olmanız yeterlidir.